0 (212) 659 47 27   info@endurubilgisayar.com Hafta içi 09:00 - 18:00
Toptan ve Perakende

Stok Devir Hızı: Hesaplama, Yorumlama ve İyileştirme Yolları

Enduru Bilgisayar 14 Kasım 2026 2 dk okuma

Depodaki her ürün, aslında rafta bekleyen paradır. Stok ne kadar uzun süre beklerse sermaye o kadar uzun süre bağlı kalır; depolama maliyeti artar, ürünün eskime ve bozulma riski büyür. Stok devir hızı, bu bekleme süresini ölçmenin en pratik yoludur.

Formül

Stok devir hızı, belirli bir dönemde stoğun kaç kez satılıp yenilendiğini gösterir:

Stok Devir Hızı = Satılan Malın Maliyeti / Ortalama Stok

Ortalama stok genellikle dönem başı ve dönem sonu stok değerlerinin ortalaması olarak hesaplanır:

Ortalama Stok = (Dönem Başı Stok + Dönem Sonu Stok) / 2

Stokların ortalama kaç gün depoda kaldığını görmek için ise:

Stokta Kalma Süresi (gün) = 365 / Stok Devir Hızı

Örnek rakamlarla hesaplama

Varsayımsal bir işletme düşünelim:

  • Yıllık satılan malın maliyeti: 2.400.000 TL
  • Dönem başı stok: 500.000 TL
  • Dönem sonu stok: 300.000 TL

Ortalama stok = (500.000 + 300.000) / 2 = 400.000 TL

Stok devir hızı = 2.400.000 / 400.000 = 6

Stokta kalma süresi = 365 / 6 ≈ 61 gün

Yani bu işletmenin stokları yılda yaklaşık 6 kez yenileniyor ve bir ürün ortalama iki ay depoda bekliyor.

Sonucu nasıl yorumlamalı?

"İyi" bir stok devir hızı sektöre göre büyük farklılık gösterir. Taze gıda satan bir işletmede devir hızının çok yüksek olması gerekirken, yedek parça veya mobilya gibi sektörlerde daha düşük oranlar olağandır. Bu nedenle en anlamlı karşılaştırmalar şunlardır:

  • Kendi geçmiş dönemlerinizle karşılaştırma
  • Ürün grupları arasında karşılaştırma
  • Aynı sektördeki benzer işletmelerle karşılaştırma

Çok düşük devir hızı; fazla stok, yavaş satan ürünler veya yanlış satın alma kararlarına işaret eder. Aşırı yüksek devir hızı ise stoksuz kalma ve satış kaçırma riskini gösterebilir.

Ürün bazında bakmak şart

Genel ortalama çoğu zaman yanıltıcıdır. Birkaç çok hızlı satan ürün, aylardır hareket görmeyen yüzlerce ürünü gizleyebilir. ERP'de ürün veya ürün grubu bazında devir hızı raporu almak, hangi ürünlerin sermayeyi kilitlediğini açıkça gösterir.

Devir hızını artırmanın yolları

  1. Yavaş dönen ürünleri tespit edin: Belirli bir süredir hareket görmeyen ürünler için kampanya, paket satış veya tedarikçiye iade seçeneklerini değerlendirin.
  2. Minimum ve maksimum stok seviyesi belirleyin: Satış geçmişine göre her ürün için sipariş noktası tanımlayın.
  3. Tedarik süresini kısaltın: Tedarikçiden daha sık ve küçük partilerle alım, güvenlik stoğu ihtiyacını azaltır.
  4. Talep tahminini iyileştirin: Mevsimsellik ve kampanya etkilerini hesaba katın.
  5. Ürün çeşitliliğini gözden geçirin: Benzer işlevli çok sayıda ürün, stoğu gereksiz yere böler.

Sık Sorulan Sorular

Hesaplamada satış tutarı mı, maliyet mi kullanılmalı?

Stok maliyet üzerinden değerlendiği için tutarlılık açısından satılan malın maliyetinin kullanılması önerilir.

Ortalama stok için yalnızca iki değer yeterli mi?

Mevsimsel dalgalanmanın yüksek olduğu işletmelerde aylık stok değerlerinin ortalamasını almak daha doğru sonuç verir.

Devir hızı ne sıklıkla ölçülmeli?

Yıllık genel değerin yanında ürün grupları için aylık veya çeyreklik takip önerilir.

Stoklarınızı depo, lot ve maliyet bazında doğru tutmak, bu analizlerin güvenilir olmasının ön koşuludur. Mikro JUMP ile stok raporlarınızı kurgulamak ve minimum stok uyarılarını tanımlamak için bizimle iletişime geçin.

Paylaş:
İlgili çözüm

Mikro JUMP

Kontrollü büyümek isteyen KOBİ'ler (5-50 çalışan) için stok, finans, satış ve e-dönüşüm süreçleri tek platformda.

İncele